ബഹിരാകാശത്തെ മണം: പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിചിത്രമായ ഗന്ധരഹസ്യങ്ങൾ തേടി ഒരു യാത്ര!

ബഹിരാകാശത്തെ മണം എന്നത് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഏതൊരു സാധാരണക്കാരനിലും കൗതുകമുണർത്തുന്ന ഒരു കാര്യമാണ്. ശാസ്ത്രം എത്ര വളർന്നാലും മനുഷ്യന് ഇന്നും പൂർണ്ണമായി പിടികൊടുക്കാത്ത ഒന്നാണ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിഗൂഢതകൾ. ശൂന്യതയിൽ വായുവില്ലാത്ത ഒരിടത്ത് എങ്ങനെ മണം അനുഭവപ്പെടും എന്നത് വലിയൊരു ചോദ്യചിഹ്നമാണ്. എന്നാൽ അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ (ISS) പോയിട്ടുള്ള യാത്രികർ തങ്ങൾ തിരിച്ചെത്തുമ്പോൾ കൊണ്ടുവരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഈ പ്രത്യേക ഗന്ധമാണ്. കരിഞ്ഞ മാംസത്തിന്റെയും, ചൂടായ ലോഹത്തിന്റെയും, വെടിമരുന്നിന്റെയും ഒക്കെ സങ്കലനമായ ഈ പ്രതിഭാസത്തെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കാം.

ബഹിരാകാശത്തെ മണം ശരിക്കും ഉണ്ടോ?

ഭൂമിയിൽ നാം ശ്വസിക്കുന്ന വായുവിലൂടെയാണ് ഗന്ധങ്ങൾ നമ്മുടെ മൂക്കിലെത്തുന്നത്. എന്നാൽ ബഹിരാകാശം ഒരു ശൂന്യത (Vacuum) ആയതുകൊണ്ട് അവിടെ മണം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ സാധിക്കില്ല. സ്പേസ് വോക്കിന് ശേഷം യാത്രികർ പേടകത്തിനുള്ളിൽ തിരിച്ചെത്തി തങ്ങളുടെ ഹെൽമറ്റുകൾ ഊരുമ്പോൾ അവരിലേക്ക് ഒരു പ്രത്യേക മണം ഇരച്ചുകയറുന്നു. ഇത് സ്യൂട്ടിലും ഉപകരണങ്ങളിലും പറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന തന്മാത്രകൾ കാരണമാണ്. ബഹിരാകാശ യാത്രികർ ഇതിനെ ‘അന്യഗ്രഹ ഗന്ധം’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

നാസയുടെ ബഹിരാകാശ യാത്രികനായ ഡോൺ പെറ്റിറ്റ് ഈ അനുഭവത്തെ ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: “ബഹിരാകാശത്തിന് വിവരിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരു മണമുണ്ട്. അത് മധുരമുള്ള ഒരു ലോഹഗന്ധം (Sweet Metallic Sensation) പോലെയാണ്. വെൽഡിംഗ് പുകയോട് ഇതിന് നല്ല സാമ്യമുണ്ട്. ഇത് വെറും മിഥ്യയല്ല, മറിച്ച് യഥാർത്ഥമായ രാസപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലമാണ്.”

ഈ ഗന്ധത്തിന് പിന്നിലെ ശാസ്ത്രീയ കാരണങ്ങൾ

പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഈ അത്ഭുതകരമായ പ്രതിഭാസത്തിന് പ്രധാനമായും രണ്ട് കാരണങ്ങളാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്:

1. ആറ്റോമിക് ഓക്സിജന്റെ അത്ഭുതം

ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിന് മുകളിൽ, ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന താഴ്ന്ന ഭ്രമണപഥത്തിൽ ഓക്സിജൻ തന്മാത്രകൾക്ക് പകരം ഒറ്റപ്പെട്ട ഓക്സിജൻ ആറ്റങ്ങളാണ് (Atomic Oxygen) ഉള്ളത്. യാത്രികർ പേടകത്തിന് പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ ഈ ആറ്റങ്ങൾ അവരുടെ സ്യൂട്ടിലും ഉപകരണങ്ങളിലും പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു. അവർ തിരിച്ച് പേടകത്തിന്റെ എയർലോക്കിൽ (Air lock) എത്തി മർദ്ദം കൂട്ടുമ്പോൾ, ഈ ആറ്റങ്ങൾ വായുവിലെ സാധാരണ ഓക്സിജനുമായി കൂടിക്കേരുന്നു. ഈ പെട്ടെന്നുള്ള ഓക്സിഡേഷൻ പ്രക്രിയയാണ് കരിഞ്ഞ ലോഹത്തിന്റേതു പോലുള്ള മണം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്.

2. നക്ഷത്ര സ്ഫോടനങ്ങളും ഹൈഡ്രോകാർബണുകളും

നമ്മുടെ ഗാലക്സിയിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ ജനിക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. നക്ഷത്രങ്ങൾ നശിക്കുമ്പോൾ ഭീമമായ തോതിൽ ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടുന്നു. ഈ സ്ഫോടനങ്ങളുടെ (Supernova) ഫലമായി ‘പോളിസൈക്ലിക് ആരോമാറ്റിക് ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ’ (PAHs) എന്നറിയപ്പെടുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ തന്മാത്രകൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഈ തന്മാത്രകൾ പ്രപഞ്ചത്തിലുടനീളം പൊടിപടലങ്ങളായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. ഇവയ്ക്കാണ് കൽക്കരിയുടെയും കരിഞ്ഞ ഭക്ഷണത്തിന്റെയും ഗന്ധമുള്ളത്. ഭൂമിയിൽ നാം കാണുന്ന ടാർ, കൽക്കരി എന്നിവയുടെ ഗന്ധത്തിന് സമാനമാണിത്.

ഓരോ ഗ്രഹത്തിനും ഓരോ മണം!

ബഹിരാകാശത്തെ മണം എന്നത് എല്ലാടത്തും ഒരുപോലെയല്ല. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഓരോ ഭാഗത്തും അവിടെയുള്ള വാതകങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിനനുസരിച്ച് മണം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും.

ചന്ദ്രൻ (The Moon): അപ്പോളോ ദൗത്യങ്ങളിൽ ചന്ദ്രനിൽ ഇറങ്ങിയ യാത്രികർ പറയുന്നത് ചന്ദ്രനിലെ പൊടിപടലങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിച്ച വെടിമരുന്നിന്റെ (Spent Gunpowder) ഗന്ധമാണെന്നാണ്.
ശുക്രൻ (Venus): ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷം സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ് മേഘങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതാണ്. അതിനാൽ അവിടെ ചീഞ്ഞ മുട്ടയുടെ (Rotten Eggs) ഗന്ധമായിരിക്കും അനുഭവപ്പെടുക.
ചൊവ്വ (Mars): ചൊവ്വയിൽ ഇരുമ്പിന്റെ അംശം കൂടുതലായതുകൊണ്ട് അവിടുത്തെ മണ്ണ് തുരുമ്പിച്ച ഗന്ധമുള്ളതായിരിക്കാം.
വ്യാഴം (Jupiter): വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ അമോണിയയുടെ സാന്നിധ്യം കാരണം അവിടെ മൂർച്ചയുള്ളതും അരോചകവുമായ ഗന്ധമായിരിക്കും.

ആകാശഗംഗയുടെ മധ്യം: റാസ്ബെറിയും റമ്മും!

ഏറ്റവും രസകരമായ കണ്ടെത്തലുകളിൽ ഒന്ന് നമ്മുടെ ഗാലക്സിയുടെ മധ്യഭാഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്. അവിടെയുള്ള ‘സാജിറ്റേറിയസ് ബി2’ (Sagittarius B2) എന്ന ഭീമൻ വാതക മേഘത്തെക്കുറിച്ച് പഠിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഞെട്ടിപ്പോയി. അവിടെ ‘എഥൈൽ ഫോർമേറ്റ്’ (Ethyl Formate) എന്ന രാസവസ്തുവിന്റെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തി. ഈ രാസവസ്തുവാണ് റാസ്ബെറി പഴത്തിന് അതിന്റെ രുചിയും ഗന്ധവും നൽകുന്നത്. കൂടാതെ ഇതിന് മദ്യത്തിന്റെയും (Rum) ഗന്ധവുമുണ്ട്. read more https://en.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_B2

നിഗമനം

ബഹിരാകാശത്തെ മണം എന്നത് കേവലം ഒരു ഗന്ധമല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ രാസപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അടയാളമാണ്. മനുഷ്യൻ പടുത്തുയർത്തിയ ശാസ്ത്ര വിജ്ഞാനത്തിന് അപ്പുറമുള്ള ഒട്ടേറെ കാര്യങ്ങൾ ഇനിയും കണ്ടെത്താനിരിക്കുന്നു. ഓരോ തവണ യാത്രികർ മടങ്ങി വരുമ്പോഴും അവർ നൽകുന്ന ഈ കൊച്ചു വിവരങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തെ കൂടുതൽ അടുത്തറിയാൻ നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു.read moreപ്ലാസ്റ്റിക് മാത്രം ഭക്ഷണമാക്കി കഴിയുന്ന ഈ കുഞ്ഞു ജീവികൾ: സമുദ്രത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പ്രകൃതി ഒരുക്കിയ അദൃശ്യ സൈന്യം! (23/04/26)